Sluit menu
Home Vragen over glutenvrij eten

Vragen over glutenvrij eten

10 meest gestelde vragen over glutenvrij eten beantwoord door Ralph Moorman.

1. Wat is het verschil tussen gluten intolerantie, gluten allergie en coeliakie? 

Klachten die je kunt hebben als je tarwe eet zijn coeliakie, tarwe-allergie, glutensensitiviteit, en fodmapovergevoeligheid (bij fodmapovergevoeligheid zijn het niet de gluten, maar fructanen in tarwe die problemen veroorzaken). De klachten die bij deze problemen ontstaan kunnen elkaar echter overlappen zodat het soms moeilijk is deze te onderscheiden. Vaak voorkomende klachten zijn vermoeidheid, darm-, huid-, gewrichts- en luchtwegproblemen en andere vormen van ontsteking en een actief immuunsysteem.

De meest heftige problemen bestaan er bij coeliakie, en bovendien moet de persoon met coeliakie veel strenger gluten weren. Zelfs sporen van gluten door kruisbesmetting geven al hevige klachten. Coeliakie en tarwe-allergie zijn te testen door de huisarts, bij glutensensitiviteit en fodmapovergevoeligheid kun je het alleen zelf goed testen door klachten te volgen bij eliminatie en vervolgens weer introductie. Let op: Sluit eerst coeliakie uit bij de arts, alvorens een glutenvrij eetpatroon uit te testen. Als je al een tijdje glutenvrij eet dan kan de arts coeliakie niet meer testen. Dit is belangrijk om te weten omdat je bij coeliakie veel strenger moet zijn in het weren van gluten en een glutenfout wil je te allen tijden voorkomen.

2. Waaraan merk je dat je glutenvrij zou moeten eten?

Als je bovengenoemde klachten hebt dan zou het aan te raden zijn een glutenvrij, tarwevrij of fructanenvrij eetpatroon te volgen. Laat je eerst testen op coeliakie zo lang je nog gluten eet en ga daarna aan de slag met eliminatietesten.

3. Hebben mensen die glutenvrij eten extra voedingsstoffen nodig? 

Glutenvrije vervangers bevatten vaak minder vezels dan glutenbevattende volkorenproducten. Zorg daarom dat je voldoende vezelrijke alternatieven eet, zoals volle glutenvrije granen en pseudogranen (mits deze goed verdragen worden), zoals zilvervliesrijst, quinoa, boekweit, amaranth, teff, glutenvrije haver en andere vezelbronnen zoals peulvruchten, (zoete) aardappel, groenten en fruit. In de meeste glutenbevattende broodsoorten wordt broodzout met extra jodium toegevoegd. Dit geldt niet voor alle vervangende glutenvrije producten, wat een jodiumtekort mogelijk maakt (YAM desem bevat overigens wel gewone gejodeerde bakkerszout). Zorg dan dat je jodium uit andere bronnen haalt, zoals zeewier, zeekraal, witvis, gejodeerd zout of multi-vitamine.

4. Vaak lees je dat in een product sporten van gluten zitten, hoe erg is dat? Waar moet je op letten bij het lezen van een ingrediënten lijst? 

Voor iemand met coeliakie is dit zeer gevaarlijk, omdat een zeer kleine hoeveelheid al hevige klachten kan geven. Bij glutensensitiviteit geeft dit echter geen problemen. Let dus bij coeliakie strikt op het glutenvrije logo, houd de website van de Nederlandse Coeliakie Vereniging goed in de gaten en laat je begeleiden door een deskundige.

5. Is haver nu glutenvrij of niet? Er is vaak verwarring over, want in haver zitten gluten maar er is dus ook glutenvrije haver, zoals in het YAM desem brood. Hoe zit dat? 

De meeste haver kan in het proces in contact komen met sporen van glutenbevattende granen. Dit geeft problemen bij coeliakie maar niet bij glutensensitiviteit. Er is ook gecertificeerde glutenvrije haver die in een afgesloten keten wordt geproduceerd. Deze is gebruikt in YAM desem.

6. Hoe kan het dat er nu zoveel mensen zijn die glutenvrij eten?

De precieze reden is nog niet aangetoond, maar er zijn vermoedens. Het broodproces zelf zit in de verdachtenbank. De term “plofbrood” beschrijft het nog het beste. Het huidige proces van broodbakken is steeds sneller en de eisen van het brood zijn veranderd. Zo vraagt de consument om hooggerezen brood. Om dit te bereiken wordt er meestal extra glutenpoeder toegevoegd, ook wel “vitaal gluten” genoemd, waardoor er dus meer gluten in zit. Daarnaast zorgde het ouderwetse langzame desemproces ervoor dat een deel van de gluten en fructanen afgebroken worden, waardoor het beter verdragen wordt door veel mensen.

7. Is een glutenvrij dieet gezond? 

Absoluut niet. Het gaat er niet om wat je niet eet, maar wat er voor terugkomt. Als je er bewust mee omgaat kan een glutenvrij dieet zelf nog gevarieerder zijn en meer voedingswaarde hebben. Daarnaast is het niet alleen van belang wat je eet, maar ook wat j  verteert er verdraagt. Als je gluten en/of tarwe vanwege wat voor reden ook niet goed verteert of verdraagt, belast het het lichaam dermate dat het ongezond voor je is, onafhankelijk van de voedingswaarde.

8. Een keertje zondigen moet kunnen, of niet? 

Ik geloof sowieso in de 80/20 regel om iets op de lange termijn vol te houden, maar voor glutenvrij is het een ander verhaal. Glutenvrij moet bij coeliakie voor de volle 100% en bij glutensensitiviteit is dit per persoon verschillend, afhankelijk van de ernst ervan.

9. Is glutenvrij eten een hype? 

Glutenvrij eten is geen hype, of het nou over coeliakie gaat of over glutensensitiviteit: in beide gevallen kunnen de klachten hevig zijn en zeker niet ingebeeld. Glutenvrij eten zonder coeliakie te hebben vanwege klachten is overigens zeker niet nieuw. Ik hoor er al zeker 20 jaar over op allerlei congressen en bijeenkomsten van ervaren therapeuten. Het is echter nu wat meer in de media dan vroeger en wetenschappelijk is er gelukkig meer interesse. En natuurlijk zijn er allerlei slimmerds die er op inspelen door producten een gezonder imago te geven door het glutenvrij te noemen. Ik hoop dat steeds meer mensen hier doorheen gaan prikken. Glutenvrije crap is nog steeds crap.

10. Wat is de grootste zin en de grootst onzin als het aankomt op glutenvrij eten? 

Het heeft zeker zin om glutenvrij te eten als je je er beter door voelt of van klachten afkomt, met als uitgangspunt dat er gezonde glutenvrije alternatieven voor terugkomen en het totale voedingspatroon klopt. Het heeft geen zin om glutenvrij te eten als je niet weet of je er klachten van krijgt en als je kies voor glutenvrije alternatieven die ongezond zijn.

Bron: glutenvrijemarkt

 

Geschreven door Marieke 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *